คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา ได้มีประกาศ เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2565 โดยได้กำหนดปรัชญา และวัตถุประสงค์ของหลักสูตรระดับปริญญาตรีไว้ ดังนี้
มุ่งให้การผลิตบัณฑิตมีความสัมพันธ์สอดคล้องกับแผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษาของชาติ ปรัชญาของการอุดมศึกษา ปรัชญาของสถาบันอุดมศึกษา และมาตรฐานวิชาการและวิชาชีพที่เป็นสากลให้การผลิตบัณฑิตระดับอุดมศึกษาอยู่บนฐานความเชื่อว่ากำลังคนที่มีคุณภาพ ต้องเป็นบุคคลที่มีจิตสำนึกของความเป็นพลเมืองดีที่สร้างสรรค์ประโยชน์ต่อสังคม และมีศักยภาพในการพึ่งพาตนเองบนฐานภูมิปัญญาไทยภายใต้กรอบศีลธรรมจรรยาอันดีงาม เพื่อนำพาประเทศสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนและทัดเทียมมาตรฐานสากล
ทั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อกำกับส่งเสริมกระบวนการผลิตบัณฑิตที่เน้นการพัฒนาผู้เรียน ให้มีลักษณะของความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ สามารถดำรงตนอยู่ในสังคมพหุวัฒนธรรมภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์ที่มีการสื่อสารแบบไร้พรมแดน มีศักยภาพในการเรียนรู้ตลอดชีวิต มีความสามารถในการปฏิบัติงานได้ตามกรอบมาตรฐานและจรรยาบรรณที่กำหนด สามารถสร้างสรรค์งานที่เกิดประโยชน์ต่อตนเองและสังคมทั้งในระดับท้องถิ่นและสากล
อนึ่ง เกณฑ์มาตรฐานดังกล่าวได้กำหนดให้ "โครงสร้างหลักสูตรระดับปริญญาตรี" ต้องประกอบด้วย หมวดวิชาศึกษาทั่วไป หมวดวิชาเฉพาะ และหมวดวิชาเลือกเสรี โดยมีนิยามของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป และหมวดวิชาเลือกเสรี และสัดส่วนหน่วยกิตของแต่ละหมวดวิชา ดังนี้
หมวดวิชาศึกษาทั่วไป หมายถึง หมวดวิชาที่เสริมสร้างความเป็นมนุษย์ให้พร้อมสำหรับโลกในปัจจุบันและอนาคต เพื่อให้เป็นบุคคลผู้ใฝ่รู้และมีทักษะที่จำเป็นสำหรับศตวรรษที่ 21 อย่างครบถ้วน เป็นผู้ตระหนักรู้ถึงการบูรณาการศาสตร์ต่าง ๆ ในการพัฒนาหรือแก้ไขปัญหา เป็นผู้ที่สามารถสร้างโอกาสและคุณค่าให้ตนเองและสังคม รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของสังคมและของโลก เป็นบุคคลที่ดำรงตนเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง มีจริยธรรมและยึดมั่นในสิ่งที่ถูกต้อง รู้คุณค่าและรักษ์ชาติกำเนิดร่วมมือรวมพลังเพื่อสร้างสรรค์และพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน และเป็นพลเมืองที่มีคุณค่าของสังคม
สถาบันอุดมศึกษาอาจจัดวิชาศึกษาทั่วไปในลักษณะจำแนกเป็นรายวิชาหรือลักษณะบูรณาการใดๆ ก็ได้ เพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป โดยให้มีจำนวนหน่วยกิตรวม ไม่น้อยกว่า 24 หน่วยกิต และต้องแสดงการวัดและประเมินผลที่สะท้อนการบรรลุผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียนที่สอดคล้องกับปรัชญาและวัตถุประสงค์ของการจัดการศึกษาวิชาศึกษาทั่วไปได้อย่างชัดเจน
การจัดวิชาศึกษาทั่วไปสำหรับหลักสูตรปริญญาตรี (ต่อเนื่อง) อาจได้รับการยกเว้นรายวิชาที่ได้ศึกษามาแล้วในระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูงหรือระดับอนุปริญญาสำหรับโครงสร้างหลักสูตรระดับปริญญาตรีนั้น
หมวดวิชาเลือกเสรี หมายถึง วิชาที่มุ่งให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ตามที่ตนเองถนัดหรือสนใจ โดยเปิดโอกาสให้ผู้เรียนเลือกเรียนรายวิชาใด ๆ ในหลักสูตรระดับปริญญาตรีตามที่สถาบันอุดมศึกษากำหนด และให้มีจำนวนหน่วยกิตรวมไม่น้อยกว่า 6 หน่วยกิต
สถาบันอุดมศึกษาอาจยกเว้นหรือเทียบโอนหน่วยกิตรายวิชาในหมวดวิชาศึกษาทั่วไป หมวดวิชาเฉพาะ และหมวดวิชาเลือกเสรี ให้กับนักศึกษาที่มีความรู้ความสามารถที่สามารถวัดมาตรฐานได้ โดยเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการเทียบโอนหน่วยกิตและผลการศึกษาในระดับอุดมศึกษาที่คณะกรรมการกำหนด ทั้งนี้ นักศึกษาต้องศึกษาให้ครบตามจำนวนหน่วยกิตที่กำหนดไว้ในหลักสูตรที่เข้าศึกษา
จากกรอบแนวคิดและนิยามดังกล่าวข้างต้น จะเห็นได้ว่าสถาบันอุดมศึกษามีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการออกแบบหลักสูตรและรายวิชา รวมทั้งจัดการเรียนรู้เพื่อสร้างบัณฑิตที่มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ "เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์" ตามแนวทางของ การศึกษาทั่วไป และ "มีความสามารถในการปฏิบัติงาน" ทั้งที่เป็นทักษะความรู้เฉพาะทาง และ ทักษะข้ามสายงาน หรือ (Transferable Skills) ในระดับต่าง ๆ ที่จำเป็นต่อการปฏิบัติงานในทุกสาขาอาชีพ อาทิ ทักษะบุคคล ความรอบรู้ด้านสื่อและทักษะดิจิทัล สุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี ความรู้ทางธุรกิจ ความเป็นพลเมืองโลก ซึ่งสามารถบ่มเพาะและพัฒนาให้เกิดขึ้นในตัวผู้เรียนได้ ผ่านรายวิชาในหมวดต่าง ๆ รวมทั้ง รายวิชาเลือกเสรี ด้วย
ในโอกาสที่ คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา (กมอ.) จะพิจารณาทบทวนปรับปรุง เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2565 ที่ได้ใช้มาระยะเวลาหนึ่งให้มีความทันสมัย ทันต่อความเปลี่ยนแปลงพลิกผันอย่างรวดเร็วที่เกิดขึ้นในปัจจุบันและอนาคตอย่างรอบด้าน ศูนย์ความเป็นเลิศด้านการศึกษาทั่วไปและการพัฒนาทักษะข้ามสายงานในสถาบันอุดมศึกษา (Center of Excellence for General Education and Transferable Skills) หรือ GETS ซึ่งเป็นหน่วยงานายใต้การดูแลของกองส่งเสริมและประสานเพื่อประโยชน์ทางวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม สำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ที่ตั้งขึ้นตามมติของคณะกรรมการการอุดมศึกษา ในการประชุมครั้งที่ 8/2567 เมื่อวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2567 จึงได้จัด การประชุมระดมความคิดเพื่อพิจารณาทบทวนนิยาม กระบวนการเรียนการสอน และการวัดและการประเมินผล ของ "วิชาศึกษาทั่วไป" และ "วิชาเลือกเสรี" ขึ้น โดยได้เรียนเชิญผู้บริหาร ผู้ทรงคุณวุฒิ คณาจารย์ และผู้ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมประชุมในรูปแบบออนไลน์ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พิจารณาทบทวนนิยามและโครงสร้างหลักสูตรในหมวดวิชาศึกษาทั่วไปและหมวดวิชาเลือกเสรี ตามเกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรระดับปริญญาตรี พ.ศ. 2565 และเสนอกรอบแนวคิดในการกำหนดนิยามและออกแบบโครงสร้างหลักสูตร ระดับปริญญาที่เหมาะสมต่อไป